Áp lực thị trường và tâm lý người tiêu dùng trước Tết
Mỗi dịp cuối năm, người dân từ thành thị đến nông thôn đều tất bật chuẩn bị cho Tết - từ đồ ăn, thực phẩm, quần áo đến quà biếu. Theo số liệu khảo sát tại nhiều chợ truyền thống và siêu thị, giá một số mặt hàng như thịt heo, rau củ quả, trứng… có xu hướng tăng nhẹ vài nghìn đồng/kg so với tháng trước Tết, dù nguồn cung hàng hoá được đảm bảo dồi dào. Tại Nghệ An, theo báo cáo của Sở Công Thương, lượng hàng hoá phục vụ Tết được chuẩn bị từ rất sớm, nguồn cung tại các chợ truyền thống, siêu thị và trung tâm thương mại khá phong phú. Hệ thống phân phối như Lotte Mart Vinh, GO! Vinh… đã sẵn sàng kế hoạch dự trữ tăng hơn 21% so với cùng kỳ, nhằm đảm bảo không xảy ra tình trạng thiếu hàng, tăng giá quá mức. Tuy nhiên, tâm lý người tiêu dùng vẫn chịu sức ép khi giá cả biến động, nhất là với nhóm hàng thực phẩm tươi sống và đặc sản phục vụ Tết. Cử tri ở nhiều nơi phản ánh rằng chi tiêu trong dịp Tết luôn lớn hơn bình thường, ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính gia đình.
Ông Nguyễn Văn Bình, một người dân lâu năm tại phường Vinh Phú, chia sẻ: “Dù năm nay chợ búa chuẩn bị hàng hoá sớm, giá cả không tăng quá mạnh như vài năm trước, nhưng nhu cầu tiêu dùng dịp Tết vẫn rất lớn. Mỗi khoản chi như mua thịt, bánh mứt Tết đều đòi hỏi phải lên kế hoạch từ trước.” Nhiều hộ gia đình ở phường này cũng phản ánh thịt heo, thịt gà, rau củ quả có giá nhỉnh hơn tháng trước khoảng vài phần trăm, dù không xảy ra sốt giá đột biến. Đặc biệt ở khu vực này, cây trầu không - một loại sản phẩm vừa phục vụ nhu cầu phong tục vừa là nguồn thu chính của nhiều gia đình - đang được chú trọng chăm sóc và thu hoạch để bán dịp Tết. Bà Nguyễn Thị Hương, chủ hộ trồng trầu, cho biết nhu cầu tăng cao vào dịp Tết khiến việc chuẩn bị nguồn hàng trở nên áp lực hơn, đặc biệt khi chi phí phân bón và vận chuyển tăng nhẹ.
Ở vùng miền núi Nghệ An, cử tri và tiểu thương tại chợ Mường Xén phản ánh một thực tế khác: do điều kiện giao thông và chi phí vận chuyển khá cao, việc chuẩn bị nguồn hàng cho dịp Tết đòi hỏi phải nhập trước từ các vùng sản xuất khác, khiến giá bán ra thị trường có thể cao hơn so với nơi khác. Ông Phan Đăng Tài - đại diện lãnh đạo xã - cho biết để đảm bảo nguồn hàng, xã yêu cầu các hộ kinh doanh giữ giá bán hợp lý, niêm yết công khai để người dân yên tâm mua sắm, không lo bị “hét giá” trong dịp cao điểm.
Tại nhiều chợ ở TP. Vinh và vùng nông thôn, người tiêu dùng phản ánh rằng giá một số loại rau củ và thực phẩm tươi sống có thể tăng nhẹ vài nghìn đồng tùy điều kiện cung cầu trong dịp cuối năm. Mặc dù vậy, việc chuẩn bị hàng hoá, đặc biệt là nguồn cung rau xanh, thực phẩm tươi sống trong tỉnh được đánh giá là khá tốt, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hay tăng giá mạnh đột biến như những mùa Tết trước.
Đối với các mặt hàng đặc sản như cam Vinh, cam xã Đoài, do ảnh hưởng của thiên tai và thời tiết, nguồn cung có phần hạn chế hơn, khiến giá bán tăng nhẹ từ 55.000-60.000 đồng/kg nhưng vẫn trong ngưỡng chấp nhận được của người tiêu dùng.
Những vấn đề cử tri quan tâm: từ giá cả đến chất lượng và minh bạch thị trường
Cử tri không chỉ chú trọng đến giá cả, mà còn đặt câu hỏi về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch thị trường. Nhiều ý kiến cho rằng việc niêm yết giá rõ ràng ở các chợ truyền thống là giải pháp giúp người tiêu dùng tự tin hơn khi mua sắm dịp Tết - giảm tình trạng “hét giá” không minh bạch. An toàn vệ sinh thực phẩm được xem là yếu tố quan trọng trong nhu cầu mua sắm dịp Tết, nhất là với thực phẩm tươi sống và đồ ăn chế biến sẵn. Cử tri kỳ vọng cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, đảm bảo vệ sinh và truy xuất nguồn gốc hàng hoá. Một thực tế được nhiều cử tri phản ánh là giá cả tăng, nhưng thu nhập thực tế của nhiều lao động, nhất là lao động tự do và thu nhập thấp, không tăng tương ứng, gây áp lực lên chi tiêu gia đình dịp Tết.
Giải pháp đã và đang được triển khai để giữ ổn định thị trường
Nhận diện những kỳ vọng và lo lắng của cử tri, các cơ quan quản lý, đặc biệt là ngành Công Thương Nghệ An, đã sớm xây dựng và triển khai nhiều giải pháp cụ thể nhằm bình ổn thị trường, ổn định giá cả và đảm bảo nguồn cung.
Toàn tỉnh đã chủ động chuẩn bị nguồn hàng phục vụ dịp Tết từ rất sớm. Hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng phân phối đã xây dựng kế hoạch tăng dự trữ hàng hoá thiết yếu, đa dạng chủng loại để phục vụ nhu cầu tăng cao của người dân. Nhiều siêu thị như GO! Vinh tăng lượng hàng dự trữ hơn 21% s
o với cùng kỳ, đảm bảo không xảy ra khan hàng.
Các đoàn kiểm tra của ngành chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, nhất là tại khu vực chợ truyền thống để kịp thời xử lý hành vi lợi dụng dịp Tết tăng giá bất hợp lý, đầu cơ, găm hàng. Ý kiến của cử tri ở vùng cao cũng được các cấp chính quyền lắng nghe và phối hợp với tiểu thương để giữ giá bán hợp lý.
Đẩy mạnh việc niêm yết giá công khai tại các điểm bán, cả ở chợ truyền thống và siêu thị, là giải pháp giúp người tiêu dùng chủ động so sánh và lựa chọn mua sắm thông minh, hạn chế việc chênh lệch giá không minh bạch giữa các cửa hàng.
Giữ thị trường ổn định là trách nhiệm chung
Qua thực tế phản ánh từ cử tri ở nhiều xã, phường và địa phương, có thể thấy rằng dù thị trường Tết năm nay đã chuẩn bị tốt hơn về nguồn cung, có sự điều hành sát sao của cơ quan chức năng và giá cả không tăng “nóng” như một số năm trước, nhưng tâm lý người tiêu dùng vẫn lo lắng về chi phí chi tiêu gia đình, nhất là trong bối cảnh giá cả hàng hoá có xu hướng tăng nhẹ ở một số nhóm mặt hàng thiết yếu.
Việc lắng nghe ý kiến cử tri cụ thể ở các xã, phường, từ phường Vinh Phú đến xã Mường Xén giúp cơ quan quản lý có cái nhìn rõ nét hơn về nhu cầu thực tế và những khó khăn mà người dân gặp phải trong tiêu dùng dịp Tết. Đồng thời, những phản ánh này cũng là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện các giải pháp quản lý thị trường, từ dự trữ hàng hoá, kiểm soát giá, niêm yết chính xác đến tăng cường an toàn thực phẩm và minh bạch thị trường.
Những nỗ lực đó không chỉ giúp giữ ổn định thị trường trong dịp cao điểm Tết mà còn góp phần xây dựng niềm tin của người tiêu dùng, đáp ứng kỳ vọng của cử tri và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Biểu đồ: So sánh diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trước và sau dịp Tết qua các năm
Ghi chú biểu đồ: Các số liệu CPI qua các tháng quanh dịp Tết thể hiện xu hướng giá tiêu dùng có dao động nhưng không biến động quá lớn, điều này phản ánh phần nào hiệu quả của các giải pháp bình ổn thị trường và nguồn cung hàng hoá.
